ޙުސައިން ޞަލާޙުއްދީން

ވިކިޕީޑިއާ އިންވިކިޕީޑިއާ
(މިސްރާބުކުރެވުނީ ހުސެއިން ޞަލާހުއްދީން އިން)
ފުންމަވާ: ސަމުގާ, ހޯއްދަވާ
ހުސެއިން ސަލާހުއްދީން

ފަޟީލަތުއްޝައިޚު ޙުސައިން ޞަލާޙުއްދީނަކީ އެއްވެސް އޮޅުމެއް ނެތް ގޮތުގައި ދިވެހިން މިހައިތަނަށް ދުށް އެންމެ ބޮޑު، އެންމެ ޚިދުމަތްތެރި އަދީބެވެ. ފަޟީލަތުއްޝައިޚް ޙުސައިން ޞަލާޙުއްދީން އުފަންވެ ވަޑައިގަތީ 14 އެޕްރީލް 1881 (15 ޖުމާދަލްއޫލާ 1298) ވީ ބުރާސްފަތި ދުވަހު ފުރަމާލޭގައެވެ. މި މަނިކުފާނު ދިވެހި އަދަބަށް ކުރެއްވި ޚިދުމަތްތައް ހިމަނައި ގުނައިލެވޭ ވަރަށް ވުރެން ގިނައެވެ. ޅެންތަކާއި ރައިވަރުތަކެވެ. މަޒުމޫނުތަކާއި ޚުޠުބާތަކެވެ. ވާހަކަތަކެވެ. ދީނީ ފޮތްތަކެވެ. ނުލިޔުއްވާ މައުޟޫޢެއް ނެތެވެ. ޅެން ވިދާޅުނުވާ ބާބެއް ނެތެވެ. ޞަލާހުއްދީންގެ އެންމެ ބޮޑު އުސްތާޛަކީ އަލްޢައްލާމާ އައްޝައިޚް އަލްޙާފިޡް އިބްރާހިމް ތަކުރުފާނު (ސ. މީދޫ އައިސާބީގެދަރު ދޮންބެއްޔާ) މިކަލޭގެ ފާނެވެ. ދެން އޭގެ ފަހުގައި ޞަލާޙުއްދީން ދަރިވަރުވެ ވަޑައިގަތީ އައްޝައިޚް މުޙައްމަދު ޖަމާލުއްދީންއަށެވެ. އެންމެ އަށާރަ އަހަރުގައި އެމަނިކުފާނަށް ފަނޑިޔާރުގެ އިސް އެހީތެރިޔާގެ މަޤާމު ލިބުނެވެ.

ނަސަބު[އުނިއިތުރު ގެންނަވާ]

ފަލީތުއްޝައިޚު ޙުސައިން ޞަލާޙުއްދީނަކީ، މާލޭ ބޮޑުގަލުގޭ އަލްފާޟިލް އިސްމާއީލް މަނިކުގެ މޫސާދީދީގެ ދޮށީ ދަރިކަލުން ދަރަވަންދޫގޭ ޙުސައިން ދީދީއެވެ. މަންމައަކީ، ދަރަވަންދޫގޭ އަލްމުޙްތަރަމާ ތުއްތު މަނިކެއެވެ.

އިސްވެ ދެންނެވި ބޭފުޅުންގެ އިތުރަށް ވެސް، އަޅުގަނޑުމެންގެ ރާއްޖެ ދުށް ޢިލްމުވެރީންތަކެއްގެ ތެރޭ އެ މަނިކުފާނުގެ ދަރިވަރުންކަމުގައިވި، އަލްއުސްތާޛު އަޙުމަދު ކާމިލް ދީދީ، އަލްފާޟިލް ޙުސައިން ޙިލްމީ ދީދީ، އައްސައްޔިދު ބޮޑުފެންވަޅުގޭ ސީދީ، އައްސައްޔިދު އަބުދުލް ޤައްޔޫމު ދޮންސީދީ، އައްނަބީލު މަލިން މުޙައްމަދު ދީދީ، އައްޝައިޚު މަލިން މޫސާ މާފަތްކަލޭފާނު، އައްސައްޔިދު ކަޅުހުރާގޭ ތުއްތު ސީދީ، އައްޝައިޚު މުޙައްމަދު ނަސީރުމަނިކު، އައްޝައިޚް ޢަބްދުﷲ ދީދީ (ދަރަވަންދޫގޭ) އަލްފާޟިލް ޢަބްދުލް ޙަކީމް ކާންނާ ކަލޭފާނު، މިބޭބޭފުޅުން ހިމެނެއެވެ. މީގެތެރެއިން، އަޙްމަދު ކާމިލްއާއި ޙުސައިން ޙިލްމީ ފިޔަވައި އެހެން ބޭފުޅުންނަކީ ރާއްޖެއިން ބޭރުގެ ތާކުން ކިޔަވައި ވިދާޅުވުމެއްނެތި، ޢިލްމުވެރީންގެ ސަފުގައި ހިމެނުނު ބޭފުޅުންނެވެ.

ލިޔުއްވި ބައެއް ފޮތްތަކެއް[އުނިއިތުރު ގެންނަވާ]

  • އައްދުއްރަތުލް ބަހިއްޔާ ފީ ތަރުޖަމަތިލް އަޙްކާމިއްޝަރުޢިއްޔާ
  • އަލްބުރުހާން އަލަލް އީމާން
  • އަލްޙަސަނާތި ފީ ތަރުޖަމަތިލް އަޛުކާރި ވައްދަޢަވާތިލް ވާރިދަތި ފިއްޞަލަވާތިލް މަފްރޫޟާތި
  • އައްނަހްޖަތުއް ސަވިއްޔާ ފީ ތަރްޖަމަތިލް އަރްބަޢީނައް ނަވަވިއްޔާ
  • ތަސްދީދުލް އަޛުހާނި ފީ ތަޖްވީދުލް ގުރުއާނި
  • އިލައިކުމް އައްޔުހައްނުއްވާބު
  • އައްތުޙްފަތުލް އަދަބިއްޔާ ލިއްޠުއްލާބިއް ލުޣަތިލް މަހަލްދީބިއްޔާ
  • ޖައުހަރަތުއް ތައުހީދި
  • އައްސުލްޠާން ހަސަން ނޫރައްދީން ރަދުންނަށް ރަސްކަމަށް ކޮލިލުމަށްފަހު ރަދުންގެ ފަރާތުން މާލޭގެ ހަތަރު އަވަށާއި ރާއްޖެތެރެއަށް ނެރުނު އަމުރުފުޅުތައް
  • އައްސީރަތުއް ނަބަވިއްޔާ އަލްމުތަރުޖަމަތި ބިއްލުޣަތިލް މަހަލްދީބިއްޔާ
  • ތަސްބީހު ތަޙްލީލު ކިޔާގޮތް
  • ކިތާބުއްނޫރައިނި ފީ އިސްލާޙިއްދާރައިނި

އަވަހާރަވުން[އުނިއިތުރު ގެންނަވާ]

ހުސެއިން ސަލާހުއްދީން އަވަހާރަވީ 1948 ވަނަ އަހަރުގެ ސެޕްޓެމްބަރު މަހުގެ 20 ވަނަ ދުވަހުއެވެ. ފަސްދާނުލެވިފައިވަނީ އައްޑޫ އަތޮޅު ސ.ހުޅުދޫގައެވެ.

ރިފަރެންސް[އުނިއިތުރު ގެންނަވާ]

  • އިންޓަނެޓް ބައެއް ވެބްސައިޓްތައް
  • އެޓާނީ ޖެނެރަލް އޮފީހުގެ ވެބްސައިޓް
  • ހަދާނާއި ތާރީޚަށްޓަކައި ދިވެހިރާއްޖެ - 2 - ދިވެހި ބަހާއި ތާރީޚަށް ޚިދުމަތްކުރާ ގައުމީ މަރުކަޒު
  • ހަދާނާއި ތާރީޚްގެ ތެރެއިން - 1 ވަނަ ބައި - އަހުމަދު ނަޖީބް - 2006

އިތުރު ފާލަންތައް[އުނިއިތުރު ގެންނަވާ]

]