މެކްސިކޯ

ވިކިޕީޑިއާ އިން
ފުންމަވާ: ސަމުގާ, ހޯއްދަވާ
This article is about the country in North America. For other uses, see މެކްސިކޯ (disambiguation).
United Mexican States
Estados Unidos Mexicanos
Flag Coat of arms
Anthem: Himno Nacional Mexicano
(އިނގިރޭސިބަހުން: "Mexican National Anthem")
Capital
and largest city
Mexico City
19°26′N 99°08′W / 19.433°N 99.133°W / 19.433; -99.133
Official languages None at federal level
Recognised regional languages
National language Spanish[b]
Demonym Mexican
Government Federal presidential
constitutional republic[2]
 -  President Enrique Peña Nieto (PRI) PRI Party (Mexico).svg
 -  Secretary of the Interior Miguel Ángel Osorio Chong (PRI) PRI Party (Mexico).svg
 -  President of the Senate Miguel Barbosa Huerta (PRD) PRD Party (Mexico).svg
 -  President of the Chamber of Deputies Silvano Aureoles Conejo (PRD) PRD Party (Mexico).svg
 -  Supreme Court President Juan Silva Meza
Legislature Congress
 -  Upper house Senate
 -  Lower house Chamber of Deputies
Independence from Spain
 -  Declared September 16, 1810[3] 
 -  Consummated September 27, 1821 
 -  Recognized December 28, 1836 
 -  First constitution October 4, 1824 
 -  Second constitution February 5, 1857 
 -  Current constitution February 5, 1917 
Area
 -  Total 1,972,550 km2 (14th)
761,606 sq mi
 -  Water (%) 2.5
Population
 -  2015 estimate 121,736,809[4] (11th)
 -  Density 57/km2 (142nd)
142/sq mi
GDP (PPP) 2015 estimate
 -  Total $2.224 trillion[5] (11th)
 -  Per capita $18,370[5] (66th)
GDP (nominal) 2015 estimate
 -  Total $1.232 trillion[5] (13th)
 -  Per capita $10,174[5] (65th)
Gini (2010) 47.2[6]
high
HDI (2013) Red Arrow Down.svg 0.756[7]
high · 71st
Currency Peso (MXN)
Time zone See Time in Mexico (UTC−8 to −5)
 -  Summer (DST) varies (UTC−7 to −5)
Drives on the right
Calling code +52
Internet TLD .mx
a. Article 4.° of the General Law of Linguistic Rights of the Indigenous Peoples.[8]
b. ^  Spanish is the de facto official language of the Mexican federal government.


ޔުނައިޓެޑް މެކްސިކަން ސްޓޭޓްސް ނުވަތަ ޢާއްމުކޮށް ކިޔާ ގޮތުން ނަމަ މެކްސިކޯއަކީ އުތުރު އެމެރިކާ ބައްރަށް ނިސްބަތްވާ ޤައުމެކެވެ.

އަވަސް ކަޅިއަކުން ބަލައިލުމެއް[އުނިއިތުރު ގެންނަވާ]

މެކްސިކޯގެ ރަސްމީ ބަހެއް ފެޑެރަލް ލެވެލްގައި ކަނޑައަޅާފައެއް ނުވެއެވެ. އެހެން ނަމަވެސް ރަސްމީ ކަންކަމުގައި ބޭނުންކޮށް އުޅޭ ބަހަކީ އިސްޕެނިޝް ބަހެވެ. ޤައުމީ ބަސްތަކުގެ ގޮތުގައި ބެލެވެނީ އިސްޕެނިޝް ބަހުގެ އިތުރުން އިންޑިޖިނަސް 62 ބަހެކެވެ. އެންމެ ބޮޑު ޝަހަރަކީ މެކްސިކޯ ސިޓީއެވެ. އަދި ވެރިކަން ކުރަނީ ވެސް މެކްސިކޯ ސިޓީގައެވެ. މެކްސިކޯއަކީ ފެޑެރަލް ޕްރެޒިޑެންޝަލް ރިޕަބްލިކެކެވެ. މެކްސިކޯގެ އާބާދީއަކީ 111 މިލިއަނެވެ. ޤައުމުގެ ޖީ.ޑީ.ޕީ ޕަރކެޕިޓާއަކީ 14534 ޑޮލަރެވެ. ބިމުގެ ބޮޑުމިނަކީ 1.97 މިލިއަން އަކަކިލޯމީޓަރެވެ. ދުއްވާއެއްޗެހި ދުއްވަނީ ކަނާތްފަރާތުންނެވެ. އިންޓަނެޓް ކޯޑަކީ mx. އެވެ. ކޯލިން ކޯޑަކީ +52 އެވެ. ފައިސާގެ ގޮތުން ބޭނުންކުރަނީ މެކްސިކަން ޕެސޯއެވެ.

ނަން[އުނިއިތުރު ގެންނަވާ]

ނިއު ސްޕެއިނަށް ސްޕެއިނުގެ ކިބައިން މިނިވަންކަން ލިބުމުން އެ ޤައުމުގެ ނަން ނިސްބަތްކުރާނީ އެ ޤައުމުގެ ވެރިރަށް ކަމުގައިވާ މެކްސިކޯ ސިޓީއަށް ކަމުގައި ކަނޑައެޅުނެވެ. އެހެން ކަމުން މެކްސިކޯގެ ނަން ނެގިފައިވަނީ މެކްސިކޯ ސިޓީއިންނެވެ. މެކްސިކޯ ސިޓީއަށް އެ ނަން ދެވިފައިވަނީ ނަހުއަތުލް ބަހުން ކަމަށް ބެލެވިފައިވެއެވެ. އެހެން ނަމަވެސް މި ބަހުގެ މާނައަކީ ކޮބައިކަމެއް ހޯދިފައެއް ނުވެއެވެ.

ޖުގުރާފީ[އުނިއިތުރު ގެންނަވާ]

މެކްސިކޯގެ އުތުރުން އޮތީ ޔުނައިޓެޑް ސްޓޭޓްސް އޮފް އެމެރިކާއެވެ. ދެކުނުން އޮތީ ޕެސިފިކް ކަނޑެވެ. އިރު ދެކުނުގައި ގުއެޓަމާލާ އާއި ބެލީޒް އާއި ކެރީބިއަން ކަނޑެވެ. އިރުމަތީގައި އޮތީ ޚަލީޖު މެކްސިކޯއެވެ. މެކްސިކޯއަކީ އެމެރިކާ ބައްރުގައި ފަސްވަނައަށް އޮތް އެންމެ ބޮޑު ޤައުމެވެ. މުޅި ދުނިޔެއަށް ބަލާއިރު 15 ވަނައަށް އެންމެ ބޮޑު ޤައުމަކީ ވެސް މެކްސިކޯއެވެ.

ތާރީޚު[އުނިއިތުރު ގެންނަވާ]

މީގެ 9000 އަހަރު ކުރީއްސުރެ މެކްސިކޯގައި މީހުން ދިރިއުޅެން ފަށާފައިވާ ކަމަށް ތާރީޚީ ހޯދުންތަކުން ދައްކައެވެ. ޔޫރަޕުގެ މީހުން މެކްސިކޯއަށް އައިސްފައިވަނީ މެކްސިކޯގެ ޙަޤީޤީ ރަށްވެހީން އެތަނުގައި ދިރިއުޅެމުންދާތާ އެތައް އަހަރެއް ފަހުންނެވެ. ސެޕްޓެންބަރު 15، 1810 ގައި މެކްސިކޯއިން އެ ޤައުމުގެ މިނިވަންކަން އިޢުލާންކުރިއެވެ. މެކްސިކޯއަކީ މިނިވަން ޤައުމެއްގެ ގޮތުގައި ދުނިޔޭގެ ޤައުމުތަކުން ބަލައިގެންފައިވަނީ 27 ސެޕްޓެންބަރު 1821 ގައެވެ.

ޑެމޮގްރަފިކްސް[އުނިއިތުރު ގެންނަވާ]

މެކްސިކޯއަކީ އިސްޕޭނު ބަހުން ވާހަކަ ދައްކާ ޤައުމުތަކުގެ ތެރޭގައި އޮތް އެންމެ އާބާދީ ބޮޑު ޤައުމެވެ. އާބާދީގެ ގޮތުން މުޅި ދުނިޔޭގައި 11 ވަނައަށް އެންމެ ބޮޑު އާބާދީއެއް އޮތް ޤައުމަކީ ވެސް މެކްސިކޯއެވެ. މެކްސިކޯގެ އާބާދީގެ 60-80% އަކީ ޔޫރަޕުގެ މީހުންނާއި އެމެރިންޑިޔަނުންގެ މަސްހުނި ނަސްލެވެ. އެމެރިންޑިއަނުންގެ އާބާދީއަކީ 16-30% އެވެ. ދޮން މީހުންނަކީ މެކްސިކޯގެ އާބާދީގެ 9-16% އެވެ.

ސަގާފަތު[އުނިއިތުރު ގެންނަވާ]

މެކްސިކޯގެ ސަގާފަތަށް ވަނީ އެ ޤައުމުގައި ކުރީން ވެރިކަންކުރި އިސްޕެއިނުގެ ސަގާފަތުގެ އަސަރު ވަރަށް ބޮޑަށް ފޯރާފައެވެ. ހަމަ އެހެންމެ އަވަށްޓެރި ޔުނައިޓެޑް ސްޓޭޓްސް އޮފް އެމެރިކާގެ ސަގާފަތަށް އަންނަ ބަދަލުތަކުގެ އަސަރު ވެސް ވަރަށް ބޮޑަށް މެކްސިކޯގެ ސަގާފަތަށް ކުރަމުންދޭމެއެވެ.

އިޤްތިޞާދު[އުނިއިތުރު ގެންނަވާ]

އިޤްތިޞާދީ ގޮތުން ބަލާއިރު މެކްސިކޯއަކީ ދުނިޔޭގައި 12 ވަނައަށް އެންމެ ބޮޑު އިޤްތިޞާދެވެ. 1994 ވަނަ އަހަރު ޤައުމުގެ އިޤްތިޞާދަށް ކުރިމަތިވި މައްސަލަތަކަށް ފަހު މެކްސިކޯއިން ވަނީ އެމީހުންގެ އިޤްތިޞާދީ ކަންތައްތައް ހަރުދަނާކޮށްފައެވެ. މެކްސިކޯގެ ޖީ.ޑީ.ޕީ ޕަރކެޕިޓާ އަކީ 14534 ޑޮލަރެވެ.

ވޯލްޑް ޓުއަރިޒަމް އޮގަނައިޒޭޝަނުން ބުނާ ގޮތުގައި މެކްސިކޯއަކީ ފަތުރުވެރިކަމުގެ ގޮތުން ދުނިޔޭގައި ފާހަގަކޮށްލެވޭ މަންޒިލެކެވެ. މުޅި ލެޓިން އެމެރިކާއަށް ބަލާއިރު އެންމެ ފެންވަރު ރަނގަޅުކޮށް މަގު ހަދާފައިވާ ޤައުުމަކީ މެކްސިކޯއެވެ. މެކްސިކޯގެ ވަރަށް ގިނަ ޢަދަދެއްގެ މީހުންނަކީ އަވަށްޓެރި އެމެރިކާގައި ވަޒީފާ އަދާކުރާ މީހުންނެވެ.

  1. "Political Constitution of the United Mexican States, title 2, article 40" (PDF). MX Q: SCJN. Archived from the original (PDF) on May 11, 2011. Retrieved August 14, 2010. 

  2. Rafaela Castro (2000). Chicano Folklore: A Guide to the Folktales, Traditions, Rituals and Religious Practices of Mexican Americans. Oxford University Press. ISBN 978-0-19-514639-4. 
  3. "International Programs-Country Rankings". Retrieved May 23, 2015. 

  4. 5.0 5.1 5.2 5.3

    "Mexico". International Monetary Fund. Retrieved April 25, 2015. 

  5. "Gini Index". World Bank. Retrieved May 23, 2012. 

  6. "2013 Human Development Report Statistics" (PDF). Human Development Report 2013. United Nations Development Programme. March 14, 2013. Retrieved March 16, 2013. 

  7. INALI (March 13, 2003). "General Law of Linguistic Rights of the Indigenous Peoples" (PDF). Retrieved November 7, 2010.