މިލަދޫ (ނ. އަތޮޅު)

ވިކިޕީޑިއާ އިން
ފުންމަވާ: ސަމުގާ, ހޯއްދަވާ

މިލަދުންމަޑުލު ދެކުނުބުރީ މިލަދޫ އަކީ އާބާދީގައި 1393 މީހުން ދިރިއުޅޭ ރަށެކެވެ. މީގެތެރެއިން 702 މީހުންނަކީ އަންހެނުން އަދި 691 މީހުންނަކީ ފިރިހެނުންނެވެ. ރަށުގެ އާބާދީގެ 904 މީހުންނަކީ 18 އަހަރުން މަތީމީހުންނެވެ. މިރަށުން ޕްރީސްކޫލާއި ޕްރައިމަރީއާއި ސެކަންޑްރީ އަދި ސާނަވީ ތަޢުލީމު ފުރުސަތު ލިބޭނެއެވެ. ޕްރީސްކޫލުކުދިންގެ އަދަދަކީ 63 އެވެ. ޕްރައިމަރީއާއި ސެކަންޑްރީ ތަޢުލީމު މިވަގުތު ހޯދާ ދަރިވަރުންގެ އަދަދަކީ 151 ، އަދި ސާނަވީ ކުދިންގެ އަދަދަކީ 81 އެވެ. މިރަށުގައި މީހުން ދިރިއުޅެނީ 176 ގޭގައެވެ.

މީހުން[އުނިއިތުރު ގެންނަވާ]

މި ރަށުގައި ދިރިއުޅެނީ ދިވެހި ނަސްލަށް ނިސްބަތްވާ މީހުންނެވެ. ވާހަކަ ދައްކަނީ ދިވެހި ބަހުންނެވެ. ޒަމާނުއްސުރެ މިލަދޫ އަކީ އެކުވެރި އެއްބައިވަންތަ ބައެއް އުޅޭ ރަށެކެވެ.

އިޤްތިޞާދު[އުނިއިތުރު ގެންނަވާ]

އިޤްތިޞާދީ ގޮތުން ކުރާ މަސައްކަތްތަކަކީ މަސްވެރިކަމުގެ އިތުރުން ފަތުރުވެރިކަމުގެ މަސައްކަތް ތަކުގައި ވަޒީފާ އަދާ ކުރުމެވެ.

މިލަދޫގެ ތާރީޚް[އުނިއިތުރު ގެންނަވާ]

މިރަށަކީ މިލަދުންމަޑުލު އެރަށަކަށް ނިސްބަތްކުރެވޭ ރަށެވެ. ރާއްޖޭގެ ވަރަށް ޤަދީމީ ރަށެކެވެ. މިރަށުގައިވެސް “ރެދިންގެ ގާފުނި” ކިޔާތަނެއް ހުއްޓެވެ. އެތަނުން އެކި ބޭނުމުގައި ގާ ނަގަނިކޮށް ގަލޮޅުގޭ އަލްފާޟިލް ޢަބްދުލް ޢަޒީޒްގެ އަތޮޅުވެރިކަމުގައި ހިރިގަލު ފޮށްޓެއްގެ ތެރޭގައި “ރަނުން ހަދާފައިއޮތް ހާލެއް” އޮތްވާފެނިގެން އެ ހާ މާލެ ގެނެވުނެވެ. އެ އުސްގަނޑު މަތީގައި ހުރި ބޮޑު ނިކަގަހެއް 1987މ ވަނައަހަރު ފުރޮޅާލައިގެން ވެއްޓުނުއިރު އިމާރާތްތަކެއްގެ ހުރަސްފާރާއި ދިގުފާރުފެނިފައި ވަނިކޮށް އެދުވަސްވަރު އެރަށަށް އެރި އުދައެއްގެ ސަބަބުން ގަސްވެއްޓުނުދިމާ ގޮނޑުދޮށް ގިރައިގެން ދިޔުމުން އެފާރުތައް ވަރަށް ރަނގަޅަށް ފެނިގެންދިޔައެވެ. އެއިރު ޤައުމީ މަރުކަޒުގެ ޓީމެއް ލަންދޫގައި މަސައްކަތްކުރަމުން ދިޔައެވެ. އެ ޚަބަރު ލިބިގެން އެޓީމުގެ މެމްބަރުން މިލަދުއަށްގޮސް ބެލިބެލުމުގައި މިލަދޫގައިވެސް މޮނާސްޓްރީއެއް ހުރިކަން އެނގުނެވެ. އެ މޮނާސްޓްރީ ތަޅާލުމަށްފަހު އެރަށުގައި ޢިމާރާތްކުރެވުނު ކުޑަމިސްކިތްވެސް ހުރިކަން ފާހަގަކުރަމެވެ. މިއީ ވަރަށް ޤަދީމީ އާސާރީ މިސްކިތެއްކަން ޔަޤީނެވެ. (މިހާރު މި މިސްކިތްވަނީ ތަޅާލެވިފައެވެ.)

މިލަދުއަކީ ހޭލުންތެރި ތަނަވަސްބަޔަކު އުޅުނު ރަށެކެވެ. ނަމަވެސް އެއްޒަމާނެއްގައި ދެކޮޅުވެރިކަން އުފެދި ޝަރީއަތްތައް ގިނަ ރަށެއްގެ ގޮތުގައި ފާހަގަކުރެވިގެން ދިޔައެވެ. މަޙުކަމަތުއްޝަރުޢިއްޔާގެ ބޮޑު ނާއިބެއް ކަމުގައިވާ އަލްމަރްޙޫމް ބޮޑުފެންވަޅުގޭ މޫސާދީދީގެ ޢިބާރާތުންނަމަ “މިލަދުއަކީ 18 ޢާލަމުން ޢާލަމެކެވެ.” ސަބަބަކީ އެރަށުމީހުންގެ މެދުގައި ޝަރީޢަތްތައް ގިނަވެފައި އެ ޤަޒިއްޔާތައް ހައްލުކުރުމަށް ދަތިކަމުންނެވެ. އެދުވަސްވަރު އަތޮޅުގައި މީހުންދިރިއުޅޭ 16 ރަށާއި މިލަދުއާއި ނުބައްދަލު ކަމަށްޓަކައެވެ. މިލަދުއަކީ މާލޭ ގަލޮޅުގޭ އަންނަބީލް މުޙައްމަދު ދީދީގެ ވިޔަފާރި މަރުކަޒެވެ. އެވިޔަފާރި ހިންގަނީ މިލަދޫ ހަސަންއެވެ. އަނެއްކޮޅުން އަތިރީގޭ ޕާޓީގެ ވެރިޔަކަށް ހުންނެވީ ރަށުގެ ޚަތީބު ކަލޭގެފާނެވެ. މިހެންވުމުން ރަށްއޮތީ ދެބައިވެފައެވެ. ކަންދިމާވަމުންދިޔައީ “ބޮޑުދެގެރި ތަޅާނަމަ ކަށްގަލަށް ބާރުކުރާނެއެވެ.” އެބުނާ ބުނުމާ އެއްގޮތަށެވެ.

ދެވަނަ ބޮޑުހަނގުރާމަ ފެށުނުއިރު އަތޮޅުން 2 ވަނައަށް އެންމެ މީހުން ގިނަ ރަށަކީ މިލަދުއެވެ. އޭރު ރަށުގައި މަހައްފުރާ އަދި މާލެ ދަތުރުކުރާ 32 ގަނޑެތި ހުރިކަމަށް ބުނެވެއެވެ. އަލްސުލްތާން މުޙައްމަދު މުޢިއްޒުންދީނުގެ ރަސްކަމުގެ (1187-1193ހ)ފަސްވަނަ އަހަރު “މުސްކުޅި އޮޅީ މުސްކުޅިކަމު” ހުންނެވި އަލްވަޒީރު މުޙައްމަދު ވެލާނާ ތަކުރުފާނު ، މިލަދޫ އައިމިނާބީ އަށާއި އޭނާގެ ދަރިންނަށް ހުއްދަކުރެއްވީ “ތަޅުދަނީ ރިހިކެވެލި އާއި އިނގިލީ ރަންމުދިއާއި ކަރުފަށްޓަރާއި ކަންފަތުރަންމުދި އަދި އަތުކުރީ އުޅާ”އެވެ. އަދި މީގެ އިތުރުން “ބޮމާ ފޭލިގަނޑާއި ކުޑަކުދީން ގިލޭފައްޗާއި މުދިފަތި ،އުޅުބު ތުނިފޭލި،”ގޮންގެ” ދަމާދޮރު ،އެންދު އުނދޯލި ވައިފޭލި ” މިތަކެއްޗެވެ. ވީމާ މިލަދުއަކީ މުސްކުޅި އޮޅިންގެ ރަށެއްކަމަށް ވިސްނެއެވެ. އެދުވަސްވަރުގެ އާދަކާދައާއި އަދި ޢިބާރާތްކުރުމުގެ ހަމަ މިހުއްދަފަތުން ވަރަށް ސާފުކޮށް އެނގެއެވެ.

މިލަދޫ އިންޓަނެޓްގައި[އުނިއިތުރު ގެންނަވާ]

މިލަދުއަށް ޚާއްޞަ ވެބްސައިޓެއް ޤާއިމް ކުރެވިފައި ވެއެވެ. މިލަދޫ އޮންލައިންގެ ނަމުގައި ފެބްރުއަރީ 2012 ގައި ލޯންޗްކުރެވުނު މި ވެބްސައިޓްގެ އެޑްރެހަކީ www.miladhoo.com އެވެ.



ދިވެހިރާއްޖޭގައި މީހުން ދިރިއުޅޭ ރަށްތައް

ހއ.އަތޮޅު ބާރަށް - ބެރިންމަދޫ - ދިއްދޫ - ފިއްލަދޫ - ހަތިފުށި - ހޯރަފުށި - އިހަވަންދޫ - ކެލާ - މާރަންދޫ - މުޅަދޫ - މުރައިދޫ - ތަކަންދޫ - ތުރާކުނު - އުލިގަމު - ވަށަފަރު - އުތީމު
ހދ.އަތޮޅު ފަރިދޫ - ފިނޭ - ހަނިމާދޫ - ހިރިމަރަދޫ - ކުޅުދުއްފުށި - ކުމުންދޫ - ކުނބުރުދޫ - ކުރިނބީ - މާވައިދޫ - މަކުނުދޫ - ނައިވާދޫ - ނެއްލައިދޫ - ނޭކުރެންދޫ - ނޮޅިވަރަމް - ނޮޅިވަރަންފަރު - ވައިކަރަދޫ
ށ.އަތޮޅު ބިލެއްފަހި - ފީވަށް - ފޭދޫ - ފޯކައިދޫ - ފުނަދޫ - ގޮއިދޫ - ކަނޑިތީމު - ކޮމަންޑޫ - ޅައިމަގު - މާކަނޑޫދޫ - މާއުނގޫދޫ - މަރޮށި - މިލަންދޫ - ނަރުދޫ - ނޫމަރާ
ނ.އަތޮޅު ފޮއްދޫ - ހެނބަދޫ - ހޮޅުދޫ - ކެނދިކުޅުދޫ - ކުޑަފަރީ - ލަންދޫ - ޅޮހި - މާފަރު - މާޅެންދޫ - މަގޫދޫ - މަނަދޫ - މިލަދޫ - ވެލިދޫ
ރ.އަތޮޅު އަލިފުށި - އަނގޮޅިތީމު - ފައިނު - ހުޅުދުއްފާރު - އިނގުރައިދޫ - އިންނަމާދޫ - ކަނދޮޅުދޫ - ކިނޮޅަސް - މާކުރަތު - މަޑުއްވަރީ - މީދޫ - ރަސްގެތީމު - ރަސްމާދޫ - އުނގޫފާރު - ވާދޫ - ދުވާފަރު
ބ.އަތޮޅު ދަރަވަންދޫ - ދޮންފަނު - އޭދަފުށި - ފެހެންދޫ - ފުޅަދޫ - ގޮއިދޫ - ހިތާދޫ - ކަމަދޫ - ކެންދޫ - ކިހާދޫ - ކުޑަރިކިލު - މާޅޮސް - ތުޅާދޫ
ޅ.އަތޮޅު ހިންނަވަރު - ކުރެންދޫ - މާފިލާފުށި - ނައިފަރު - އޮޅުވެލިފުށި
ކ.އަތޮޅު ދިއްފުށި - ގާފަރު - ގުޅި ގުރައިދޫ - ހިންމަފުށި - ހުރާ - ކާށިދޫ - މާފުށި - ތުލުސްދޫ
އއ.އަތޮޅު ބޮޑުފުޅަދޫ - ފެރިދޫ - ހިމަންދޫ - މާޅޮސް - މަތިވެރި - ރަސްދޫ - ތޮއްޑޫ - އުކުޅަސް
އދ.އަތޮޅު ދަނގެތި - ދިއްދޫ - ދިގުރަށް - ފެންފުށި - ހަންޏާމީދޫ - ކުނބުރުދޫ - މާމިގިލި - މަހިބަދޫ - މަންދޫ - އޮމަދޫ
ވ.އަތޮޅު ފެލިދޫ - ފުލިދޫ - ކެޔޮދޫ - ރަކީދޫ - ތިނަދޫ
މ.އަތޮޅު ދިއްގަރު - ކޮޅުފުށި - މަޑިފުށި - މަޑުއްވަރީ - މުލައް މުލި - ނާލާފުށި - ރަތްމަންދޫ - ވޭވަށް
ފ.އަތޮޅު ބިލެއްދޫ - ދަރަނބޫދޫ - ފީއަލި - މަގޫދޫ - ނިލަންދޫ
ދ.އަތޮޅު ބަނޑިދޫ - ގެމެންދޫ - ހުޅުދެލި - ކުޑަހުވަދޫ - މާއެނބޫދޫ - މީދޫ - ރިނބުދޫ - ވާނީ
ތ.އަތޮޅު ބުރުނީ - ދިޔަމިގިލި - ގާދިއްފުށި - ގުރައިދޫ - ހިރިލަންދޫ - ކަނޑޫދޫ - ކިނބިދޫ - މަޑިފުށި - އޮމަދޫ - ތިމަރަފުށި - ވަންދޫ - ވޭމަންޑޫ - ވިލުފުށި
ލ.އަތޮޅު ދަނބިދޫ - ފޮނަދޫ - ގާދޫ - ގަން - ހިތަދޫ - އިސްދޫ - ކަޅައިދޫ - ކުނަހަންދޫ - މާބައިދޫ - މާމެންދޫ - މާވަށް - މުންޑޫ
ގއ.އަތޮޅު ދާންދޫ - ދެއްވަދޫ - ދިޔަދޫ - ގެމަނަފުށި - ކަނޑުހުޅުދޫ - ކޮލަމާފުށި - ކޮނޑޭ - މާމެންދޫ - ނިލަންދޫ - ވިލިނގިލި
ގދ.އަތޮޅު ފަރެސްމާތޮޑާ - ފިޔޯރީ - ގައްދޫ - ހޯނޑެއްދޫ - މަޑަވެލި - ނަޑެއްލާ - ރަތަފަންދޫ - ތިނަދޫ - ވާދޫ
ޏ.އަތޮޅު ފުވައްމުލައް
ސ.އަތޮޅު މީދޫ - ހިތަދޫ - މަރަދޫ - މަރަދޫފޭދޫ - ފޭދޫ - ހުޅުދޫ - ހުޅުމީދޫ
ދިވެހިރާއްޖޭގެ އަތޮޅުތައް