ސެނެގާލް

République du Sénégal
Coat of arms of Senegal
Motto: "Un Peuple, Un But, Une Foi"ފަންވަތް:Nbsp(French) "One People, One Goal, One Faith"
Anthem: Pincez Tous vos Koras, Frappez les Balafons
Capital (and largest city)		Dakar 14°40′N 17°25′W
Official languages		French
Recognised regional languages		Wolof, Soninke, Seereer-Siin, Fula, Maninka, Diola,
Demonym		Senegalese
Government		Semi-presidential republic
-	President	Abdoulaye Wade
-	Prime Minister	Souleymane Ndéné Ndiaye
Independence
-	from France	4 April 1960
Area
-	Total	196,723 km2 (87th) 76,000 sq mi
-	Water (%)	2.1
Population
-	2009 estimate	13,711,597 (67th)
-	2002 census	9,967,215
-	Density	69.7/km2 (134th) 180.4/sq mi
GDP (PPP)		2008 estimate
-	Total	$21.773 billion
-	Per capita	$1,739
GDP (nominal)		2008 estimate
-	Total	$13.350 billion
-	Per capita	$1,066
Gini (1995)		41.3 (medium)
HDI (2007)		0.464 (low) (166th)
Currency		CFA franc (XOF)
Time zone		UTC
Drives on the		right
Internet TLD		.sn
Calling code		221

ސެނެގާލަކީ ހުލަނގު އެފްރިކާއަށް ނިސްބަތްވާ ޤައުމެކެވެ.

އަވަސް ކަޅިއަކުން ބަލައިލުމެއް

ސެނެގާލްގެ ރަސްމީ ބަހަކީ ފަރަންސޭސި ބަހެވެ. އިނގިރޭސި ބަހުން މި ޤައުމުގެ މީހުންނަށް ކިޔަނީ ސެނެގާލީސްއެވެ. ޤައުމުގެ އެންމެ ބޮޑު ޝަހަރަކީ ޑާކާރެވެ. މި ޤައުމުގެ ވެރި ރަށަކީ ވެސް މިއީއެވެ. މި ޤައުމަކީ ސެމީ ޕްރެޒިޑެންޝަލް ރިޕަބްލިކެކެވެ. ޤައުމުގެ އާބާދީއަކީ 12 މިލިއަނެވެ. އެހެންކަމުން މިއީ ދުނިޔޭގައި 71 ވަނައަށް އެންމެ އާބާދީ ބޮޑު ޤައުމެވެ. ބިމުގެ ބޮޑުމިނަކީ 0.19 މިލިޔަން އަކަކިލޯމީޓަރެވެ. ދުއްވާއެއްޗެހި ދުއްވަނީ ކަނާތްފަރާތުންނެވެ. އިންޓަނެޓް ކޯޑަކީ sn. އެވެ. ކޯލިން ކޯޑަކީ +221 އެވެ. ފައިސާގެ ގޮތުން ބޭނުންކުރަނީ ސީ.އެފް.އޭ ފްރޭންކެވެ.

ނަން

ސެނެގާލްގެ ނަން ނިސްބަތްވަނީ މި ޤައުމުގެ އުތުރުގައި އޮތް ސެނެގާލް ކޯރަށެވެ.

ޖުޣުރާފީ

ސެނެގާލްގެ ހުޅަނގުގައި އޮތީ އެޓްލާންޓިކް މާކަނޑެވެ. އުތުރުގައި އޮތީ މުރިޓާނިޔާއެވެ. އިރުމަތީގައި އޮތީ މާލީއެވެ. ދެކުނުގައި އޮތީ ގިނީ އާއި ގިނީ ބިސާއުއެވެ. އަދި ގެންބިޔާގެ ތިން ފަރާތުގައި އޮތީ ވެސް ސެނެގާލެވެ. ގެންބިޔާގެ އަނެއް ފަރާތުގައި އޮތީ އެޓްލާންޓިކް މާކަނޑެވެ. ސެނެގާލުގެ މޫސުމަކީ ޓްރޮޕިކަލް މޫސުމެކެވެ. ޑާކާރަށް އަހަރަކު ވާރޭ ވެހޭ މިންވަރަށް ބަލާއިރު 600 މިލިމީޓަރުގެ ވާރޭ ވެހެއެވެ. ހޫނު މިން އެންމެ މައްޗަށް ދަނީ 27 ޑިގްރީ ސެލްސިއަސްއަށް ކަމުގައިވާ އިރު އެންމެ ދަށަށް ދަނީ 17 ޑިގްރީ ސެލްސިއަސްއަށެވެ.

ތާރީޚު

އާސާރީ ހޯދުންތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި ޕްރީހިސްޓޯރިކް ޒަމާނޭ ކިޔޭ ހިސާބުން ފެށިގެން ވެސް ސެނެގާލްގައި މީހުން ވަނީ ވަޒަންވެރިވެފައެވެ. އިރުމަތީ ސެނެގާލަކީ އެއް ޒަމާނެއްގައި އެމްޕަޔަރ އޮފް ގާނާގެ ބައެކެވެ. މި ވެރިކަން ފެށިފައިވަނީ ތުކުލޯރާ ހަމައިންނެވެ. އެއީ ސެނެގާލް ކޯރުގެ މެދު ވާދީގައެވެ. ސެނެގާލުގެ އެންމެ ގިނަ ބަޔަކު ތަބާވާ ދީނަކީ އިސްލާމްދީނެވެ. މި ސަރަޙައްދަށް އެންމެ ފުރަތަމަ އިސްލާމްދީން އައިސްފައިވަނީ މީލާދީން 11 ވަނަ ޤަރުނުގެ ތެރޭގައެވެ. މީލާދީން 13 ވަނަ ޤަރުނާއި 14 ވަނަ ޤަރުނާ ހިސާބުގައި މި ސަރަޙައްދަށް އިރުމަތީ ވެރިންގެ ނުފޫޒު ފެތުރިގެން ދިޔައެވެ. ސެނެގާލުގެ ޔޮލޮފް އެމްޕަޔަރ އުފަންވީ ވެސް ހަމަ މި ދުވަސްވަރުއެވެ. މީލާދީން 15 ވަނަ ޤަރުނުން ފެށިގެން 1677 އާ ހަމަޔަށް ޔޫރަޕުގެ ޤައުމުތައް ކަމުގައިވާ ޕޯޗުގަލް އާއި ނެދަލޭންޑްސް އާއި ބްރިޓޭނުން ވަނީ މި ސަރަޙައްދުގެ ވިޔަފާރީގައި ކުރި ހޯދުމަށް ވަރަށް ބޮޑަށް މަސައްކަތްކޮށްފައެވެ. ދެން ފެށިގެން އައީ ފަރަންސޭސީންގެ ނުފޫޒެވެ. 1850 ގެ ތެރޭގައި ފަރަންސޭސީން ސެނެގާލުގެ މައިކަރައިގެ ތެރެ ހޯދަން ފެށިއެވެ. 1959 ވަނަ އަހަރުގެ ޖަނަވަރީ މަހުގައި ސެނެގާލާއި ފަރަންސޭސި ސޫދާން ގުޅިގެން މާލީ ފެޑެރޭޝަން އުފެދުނެވެ. ސެނެގާލަށް ފަރަންސޭސީންގެ އަތްދަށުން މިނިވަންކަން ލިބިފައިވަނީ 4 އެޕްރީލް 1960 ގައެވެ.

ޑެމޮގްރަފިކްސް

ސެނެގާލްގެ އާބާދީގެ 42% މީހުން ދިރިއުޅެނީ ރަށްފުށުގެ ހިސާބުތަކުގައެވެ. ސެނެގާލުގައި އެތައް ނަސްލެއްގެ މީހުން ދިރިއުޅެމުން ގެންދެއެވެ. އަދި ހަމަ އެހެންމެ އެފްރިކާގެ އެހެން ޤައުމުތަކެކޭ އެއްފަދައިން ސެނެގާލުގައި ވެސް ވަރަށް ގިނަ ބަސްބަހުން ވާހަކަ ދައްކައެވެ. ސެނެގާލުގެ އާބާދީގެ ތެރެއިން 43% މީހުންނަކީ ވޮލޮފް ނަސްލަށް ނިސްބަތްވާ މީހުންނެވެ. ސެނެގާލްގެ އާބާދީގެ 95% މީހުންނަކީ މުސްލިމުންނެވެ. 4% އަކީ ކްރިސްޓިޔަނުންނެވެ. 1% މީހުންނަކީ އަދިވާސީ ދީންތަކަށް ތަބަޢަވާ މީހުންނެވެ.

ސަގާފަތު

ސެނެގާލްގެ މިއުޒިކުގެ ސަގާފަތަކީ އެފްރިކާގެ އެހެން ޤައުމުތަކަށް ވުރެ ވެސް ކުރިއަރާފައިވާ ސަގާފަތެއް ކަމަށް ބުނެވެއެވެ.

އިޤްތިޞާދު

1994 ވަނަ އަހަރުގެ ޖަނަވަރީ މަހުގައި ސެނެގާލްގެ އިޤްތިޞާދަށް ހެޔޮ ބަދަލުތަކެއް ގެނައުމުގެ ގޮތުން މަސައްކަތްތަކެއް ކުރެވިފައިވެއެވެ. އެ ޤައުމުގެ ޖީ.ޑީ.ޕީ ޕަރކެޕިޓާ އަކީ 1739 ޑޮލަރެވެ.